Bilgi merkezi

Bağımlılık sözlüğü

Tedavi sürecinde sık duyacağın terimlerin sade açıklamaları.

AMATEM: Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi. Yetişkinlere yönelik ayaktan ve yatarak bağımlılık tedavisi sunan devlet merkezleri.
Arınma (detoks): Vücudun maddeden temizlendiği ve yoksunluk belirtilerinin tıbbi olarak yönetildiği tedavi dönemi.
Aşerme (craving): Madde ya da davranışa yönelik yoğun istek.
BDT: Bilişsel davranışçı terapi. Düşünce, duygu ve davranışlar arasındaki ilişkiye odaklanan, bağımlılıkta etkinliği kanıtlanmış bir psikoterapi yöntemi.
ÇEMATEM: Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi. 18 yaş altına yönelik tedavi merkezleri.
Dürtü sörfü: İsteği bastırmak ya da ona teslim olmak yerine, bir dalga gibi yükselip alçalmasını gözlemleme tekniği.
Eş bağımlılığı (ortak bağımlılık): Bağımlı bir yakına odaklanırken kişinin kendi ihtiyaçlarını, sınırlarını ve kimliğini kaybetmesi.
İdame tedavisi: Özellikle opioid bağımlılığında, hekim kontrolünde verilen ve istek ile yoksunluğu azaltan uzun süreli ilaç tedavisi.
Kayma (lapse): Bırakma sürecinde tek seferlik yeniden kullanım. Hemen ele alındığında nükse dönüşmeyebilir.
Motivasyonel görüşme: Kişinin değişime dair kendi nedenlerini keşfetmesine yardım eden, yargılamayan bir görüşme yöntemi.
Nüks (relaps): Bir süre bıraktıktan sonra eski kullanım düzenine geri dönülmesi.
Tetikleyici: Kullanma isteğini başlatan kişi, yer, zaman, duygu ya da durum.
Tolerans: Aynı etkiyi elde etmek için giderek daha fazla madde ya da daha yoğun davranış gerekmesi.
YEDAM: Yeşilay Danışmanlık Merkezi. Bağımlılıklar için ücretsiz psikolojik danışmanlık sunar; 115 numaralı hattan ulaşılır.
Yoksunluk: Madde ya da davranış bırakıldığında ortaya çıkan bedensel ve ruhsal belirtiler.
Zarar azaltma: Kullanımı henüz bırakamayan kişilerde ölüm, hastalık ve diğer zararları azaltmaya yönelik yaklaşımlar.