Sosyal Medya ve İnternet Bağımlılığı nedir?
Sosyal medya ve internet bağımlılığı, çevrim içi geçirilen zamanın kontrol edilememesi ve günlük yaşamı olumsuz etkilemesidir.
Sosyal medya uygulamaları, kullanıcıyı ekranda tutmak için sonsuz kaydırma, bildirimler ve beğeniler gibi ödül mekanizmalarıyla tasarlanmıştır.
Sorun, kullanım süresinden çok; uyku, ilişkiler, iş, okul ve ruh sağlığı üzerindeki etkiyle anlaşılır.
Belirtiler
Kişinin kendisinde
- Uyanır uyanmaz ve yatmadan hemen önce telefona bakmak
- Planladığından çok daha uzun süre çevrim içi kalmak
- Telefon yanında olmadığında kaygılanmak
- Kötü duygulardan kaçmak için sosyal medyaya sığınmak
- Azaltmaya çalışıp başaramamak
- İş, ders ya da ilişkilerin aksaması
Dışarıdan fark edilebilenler
- Yemekte ve sohbetlerde sürekli telefonla ilgilenme
- Uyku saatlerinin kayması
- Telefon alınınca aşırı öfke
- Gerçek hayattaki etkinliklerden çekilme
Tek bir belirti bağımlılık anlamına gelmez. Birden fazla belirti bir arada ve uzun süredir varsa bir uzmana danışmak iyi olur.
Etkileri
Ruh sağlığı
- Kaygı, depresyon ve kendini başkalarıyla kıyaslama
- Beden algısı sorunları
- Dikkat ve odaklanma güçlüğü
Yaşam
- Uyku bozukluğu
- Verimlilik kaybı
- Yüz yüze ilişkilerin zayıflaması
- Siber zorbalık riskine açık olma
Bırakma yolunda adımlar
- 1
Kullanımını ölç
Telefonundaki ekran süresi raporuna bak. Ölçmek, fark etmenin ilk adımıdır.
- 2
Bildirimleri kapat
Yalnızca insanlardan gelen mesajlar kalsın; uygulama bildirimlerini kapat.
- 3
Ekransız alanlar oluştur
Yatak odası, yemek masası ve sabahın ilk saati telefonsuz olsun.
- 4
Uygulamaları zorlaştır
En çok vakit geçirdiğin uygulamaları ana ekrandan kaldır ya da süre sınırı koy.
Tedavi seçenekleri
- Bilişsel davranışçı terapi.
- Eşlik eden kaygı, depresyon ve dikkat eksikliğinin tedavisi.
- YEDAM 115 teknoloji bağımlılığı danışmanlığı.
Aileler ve yakınlar için
- Aile için ortak ekran kuralları belirleyin.
- Çocukların sosyal medya yaşı ve içerik ayarlarını birlikte gözden geçirin.
- Siber zorbalık ve uygunsuz içerik hakkında açık konuşun.
Yanlış bilinenler
YANLIŞHerkes böyle kullanıyor, bu normal.
DOĞRUYaygın olması zararsız olduğu anlamına gelmez. Önemli olan, kullanımın yaşamınıza etkisidir.
Sık sorulan sorular
Sosyal medya bağımlılığı hastalık mı?
Henüz resmi bir tanı değildir; ancak problemli kullanım ciddi ruhsal ve sosyal sorunlara yol açabilir ve tedavi yöntemleri mevcuttur.