Öğretmenin rolü
Öğretmenler, öğrencideki değişiklikleri çoğu zaman aileden bile önce fark eder. Öğretmenin görevi tanı koymak ya da soruşturma yapmak değil; fark etmek, güvenli bir şekilde yaklaşmak ve doğru kişilere yönlendirmektir.
Okulda fark edilebilecek işaretler
- Notlarda ani düşüş, sık devamsızlık, derse geç kalma
- Derste uyuklama, dikkat dağınıklığı, sürekli yorgunluk
- Arkadaş grubunun aniden değişmesi
- Para istemek, eşya satmak ya da kaybolan eşyalar
- Teneffüslerde telefonla aşırı meşguliyet, maç saatlerinde gerginlik (bahis)
- Tuvalette ya da okul çevresinde koku, vape cihazı
- Duygusal değişiklikler: öfke, içe kapanma, umutsuzluk ifadeleri
Öğrenciye nasıl yaklaşmalı?
- 1
Uygun bir an seçin
Sınıf önünde değil, baş başa ve sakin bir ortamda konuşun.
- 2
Gözlem paylaşın, suçlamayın
"Son haftalarda derslerde çok yorgun görünüyorsun, merak ettim." gibi.
- 3
Dinleyin
Öğrencinin anlatmasına alan açın; hemen çözüm ya da ceza konuşmayın.
- 4
Gizlilik sınırını dürüstçe söyleyin
Güvenliğini tehdit eden bir durum varsa bunu rehberlik servisiyle paylaşmanız gerektiğini açıkça belirtin.
- 5
Yönlendirin
Rehberlik servisiyle iş birliği yapın; aileyle görüşme ve gerekirse sağlık kuruluşuna yönlendirme planlayın.
Yönlendirme yolu
Basamak
Ne yapılır?
Rehberlik servisi
İlk değerlendirme, öğrenci ve aile görüşmeleri
Aile
Bilgilendirme ve iş birliği; Aile Merkezi rehberleri önerilebilir
Sağlık kuruluşu
ÇEMATEM, çocuk ve ergen psikiyatrisi; MHRS 182
Danışma hatları
YEDAM 115, ALO 191
Acil durum
Zehirlenme, bilinç kaybı ya da kendine zarar verme riski: 112
Sınıfta önleyici etkinlik önerileri
- Akran baskısına "hayır" deme rol oyunları
- Reklam ve sosyal medyadaki alkol, sigara ve bahis mesajlarını eleştirel okuma
- Stresle baş etme ve nefes egzersizleri
- "Herkes kullanıyor" yanılgısını gerçek verilerle tartışma
- Bi Mücadele videolarını izleyip sınıf tartışması yapma
Korkutmaya dayalı anlatımlar (ölüm görüntüleri, abartılı hikâyeler) gençlerde ters etki yaratabilir. Doğru, yaşa uygun ve beceri kazandıran yaklaşımlar çok daha etkilidir.
